Οι συναντήσεις μας

1ο Συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών – Αύγουστος 2021

Τον Αύγουστο 2021 πραγματοποιήθηκε το πρώτο συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια πρόταση που αφορά στην εκπαίδευση – όχι μόνο Περιβαλλοντική, αλλά και όλη την εκπαίδευση. Εξάλλου, σύμφωνα με τα λόγια του David Orr «όλα είναι περιβαλλοντική εκπαίδευση», με την έννοια ότι τα πάντα που μας αφορούν και αξίζουν να μάθουμε έχουν να κάνουν με τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον, ο,τι μας περιβάλλει. Και όλα διδάσκουν: αυτό που είμαστε, αυτό που φοράμε, αυτό που τρώμε, το σπίτι και το αμάξι μας, τα λόγια μας, το ποιοι είμαστε.
Μια ομάδα παιδαγωγών (τυπικών και άτυπων) μαζευτήκαμε για να εξερευνήσουμε αυτή τη σχέση, στο πλαίσιο ενός συμποσίου ελεύθερης υπαίθριας διαβίωσης. Μελετήσαμε και συζητήσαμε τις αρχές των Άγριων Παιδαγωγικών, όπως αυτές διατυπώθηκαν από τους Jickling et al. (2017), και πραγματεύονται το ρόλο της ίδιας της φύσης ως διδάσκουσα, με τα μυριάδες όντα που ξέρουν και μπορούν να μας δείξουν, αν αφιερώσουμε προσοχή και χρόνο, χρόνο βαθύ και άνετο, πέρα από τα στενά όρια του ωρολογίου προγράμματος, του διδακτικού 45λεπτου, της πίεσης της καθημερινότητας. Επίσης, εξερευνήσαμε – πάλι σύμφωνα με τις παραπάνω αρχές – την έννοια του «βαθιού χρόνου», αυτού που είναι πέρα από τη γραμμική μας κατανόηση και μετράται σε λεπτά και δευτερόλεπτα. Ακόμα, την έννοια του τί είναι άγριο (στην πραγματικότητα τι είναι wild, μια έννοια που δεν αποδίδεται επακριβώς στην ελληνική γλώσσα, μιας και έχει να κάνει με το ελεύθερο, αδέσμευτο και έξω από την ανθρώπινη κυριαρχία). Κατ επέκταση την σχέση που ο άνθρωπος αναπτύσσει με την υπόλοιπη πλάση, κατά πόσο μπαίνουμε σε ισότητα διαλεκτική ή θεωρούμε εαυτούς κυρίαρχους. Τέλος, βιώσαμε την κοινότητα όπου καθεμιά και καθένας έχει χώρο να είναι και να υπάρχει όπως επιθυμεί, την κοινότητα που σέβεται την ατομικότητα αλλά και στηρίζεται στη συλλογικότητα. *** επίσης εξερευνήσαμε την ιδέα του άγριου μέσα μας…
Οι συμμετέχουσες και οι συμμετέχοντες είχαν το χώρο και το χρόνο να γνωριστούν και να ανταλλάξουν απόψεις για την εκπαίδευση σήμερα, αντίδοτο στην «παιδαγωγική μοναξιά» που βιώνουν στο σημερινό σχολείο. Έφεραν ιδέες, προτάσεις και πρακτικές που οι ίδιοι ορίζουν ως άγριες παιδαγωγικές, πρακτικές ανοιχτού αποτελέσματος, ανοιχτές στο αυθόρμητο και το απροσδόκητο που θα αναδυθεί. Μεταξύ άλλων ανταλλάχθηκαν πρακτικές θεάτρου, μουσικής, διαλογισμού, παρατήρησης και αισθητηριακής ανακάλυψης. Δόθηκε χρόνος για αυτοφροντίδα και αλληλοφροντίδα, πεζοπορίες, αλλά και συλλογική μαγειρική, χειροτεχνία, γιόγκα, τελετουργικά, τραγούδι.
Η ομάδα όρισε την επόμενη συνάντηση μέσα στο χειμώνα, καθώς και εξέφρασε την πρόθεση το επόμενο συμπόσιο να ανοίξει σε αριθμό συμμετεχόντων, αλλά και σε διάρκεια, καθώς το ζήτημα του χρόνου δείχνει να είναι κεντρικό ζήτημα στην παιδαγωγική διαδικασία, αλλά και σε κάθε διαδικασία της ζωής, που επηρεάζει την ατομικότητα (χρόνος για φροντίδα και ανάπαυση) αλλά και τη συλλογικότητα (χρόνος για διαβούλευση και λήψη αποφάσεων με δημοκρατικές διαδικασίες, έκφραση, γνωριμία).
Επίσης, τέθηκαν κάποιοι στόχοι για διάδοση και διάχυση των αποτελεσμάτων, παρουσίαση της θεωρίας και πρακτικών σε ευρύτερο εκπαιδευτικό κοινό, διαμόρφωση ενός προγράμματος επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, υποομάδες αλληλοϋποστήριξης και εποπτείας της προσπάθειας εφαρμογής άγριων παιδαγωγικών στα περιβάλλοντά μας.

2ο Συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών – Αύγουστος 2022

Το 2ο Συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών στην Ελλάδα είναι γεγονός! 19 με 26 Αυγούστου, εικοσιεπτά (27) άνθρωποι μαζευτήκαμε στην οροσειρά του Βόρα, σε υψόμετρο 1800 μέτρων, για να μοιραστούμε το πάθος μας για μία «διαφορετική» εκπαίδευση, αυτή που μας λείπει, αυτή που οραματιζόμαστε και που θέλουμε να φέρουμε, αυτή που θεραπεύει και εξελίσσει τον άνθρωπο. Η διαφορετικότητα μέσα στην ομάδα μας ήταν ελπιδοφόρα: άτομα όλων των ηλικιών, από διαφορετικούς χώρους και γωνιές της χώρας, με κοινό όμως όραμα για μια παιδεία απελευθέρωσης. Η βιοποικιλότητα του χώρου που μας φιλοξένησε ήταν μοναδική: πυκνό δάσος οξιάς, στα όρια των υπαλπικών λιβαδιών, πλήθος αγριολούλουδων και εντόμων, ίχνη αρκούδας στο δρόμο μας, φωνές πουλιών διαφορετικές μέρα και νύχτα, ένας μυωξός κάθε βράδυ επισκέπτης στην κουζίνα μας, ζωή παντού να μας θυμίζει διαρκώς ότι είμαστε πραγματικά ένα μικρό κομμάτι ενός τεράστιου Όλου.
Οι αρχές των άγριων παιδαγωγικών (Wild Pedagogies) εξερευνήθηκαν με διάφορους τρόπους και αγκαλιάστηκαν. Συνδεθήκαμε με το πέρα-από-το-ανθρώπινο (more-than-human) αλλά και με το ανθρώπινο «άλλο» που δημιούργησε ένα ισχυρό «εμείς», μια κοινότητα που ελπίζουμε να ανθίσει στο άμεσο μέλλον. Αγκαλιάσαμε το απρόβλεπτο, νιώσαμε δέος και πόσο ανίσχυροι είμαστε όταν το βουνό «δείχνει τα δόντια του», αφεθήκαμε στη ροή και το πρόγραμμα που καθόριζε ο καιρός, ο αέρας, το νερό, αλλά και η επιθυμία και οι σωματικές ανάγκες. Μοιραστήκαμε μεθόδους αυτοοργάνωσης της κοινότητας της ευέλικτης μάθησης, ανταλλάξαμε πρακτικές και ritual ενεργοποίησης των αισθήσεων, σύνδεσης με άλλα πλάσματα, με το τώρα και τον εαυτό, βιώσαμε δραστηριότητες δεσίματος ομάδας και εμπιστοσύνης, χτίσαμε, δημιουργήσαμε και μαγειρέψαμε ομαδικά χωρίς λεκτική επικοινωνία, αφηγηθήκαμε παραμύθια γύρω από τη φωτιά και κυρίως ακούσαμε η μία την άλλη με ανεπιφύλακτη αποδοχή και ενδιαφέρον για τον πλούτο που έφερνε.
Κλείσαμε με όνειρα και στόχους για το μέλλον, για περαιτέρω διάχυση των ιδεών των Άγριων Παιδαγωγικών: να πληθύνουμε, να μπούμε στα σχολεία, να ακουστούμε, να επηρεάσουμε, να εμπνεύσουμε, να καλέσουμε και παιδαγωγούς εκτός Ελλάδος, να επιμορφωθούμε παραπάνω και να επιμορφώσουμε. Θα μας ξανακούσετε σύντομα!

3ο Συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών – Αύγουστος 2024
Αντί για δελτίο τύπου για το 3ο Συμπόσιο παραθέτουμε την προσωπική ανασκόπηση μιας από της συμμετέχουσες και ένα βιντεάκι με φωτογραφίες:

Πράμαντα και… θάματα
Αύγουστος του 2024, προχωρημένο καλοκαίρι, όπως κάθε χρόνο ανεβαίνω στο χωριό μου. Αυτή τη φορά ήμουν αποφασισμένη να αφιερωθώ στην αυτό-φροντίδα, την ξεκούραση, σε ατομικά προτζεκτ, την καλλιέργεια σώματος και πνεύματος ώστε να προετοιμαστώ για τη νέα χρονιά που έρχεται.
Που να ξερα τι με περιμένει… Από τις 23 μέχρι τις 29 Αυγούστου λαμβάνει χώρα στο καταφύγιο Μελισσουργών, δίπλα απ’ το χωριό μου, το 3ο Συμπόσιο Άγριων Παιδαγωγικών, μια συνεύρεση παιδαγωγών από διάφορα μέρη της Ελλάδας με σκοπό τη συνάντηση στη φύση, έξω από το χώρο της σχολικής τάξης και τη δημιουργία ενός άλλου χρόνου έξω από το χρόνο των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.

Ο χρόνος αυτός ήταν ένας χρόνος μοιράσματος ιδεών και πρακτικών μέσω συζητήσεων και εργαστηρίων όπως τα εργαστήρια παραμυθιού και δημιουργικής γραφής, ένας χρόνος διάδοσης σωματικών πρακτικών φροντίδας και χαλάρωσης όπως το tapping, ένας χρόνος συν-κίνησης, συναισθηματικού μεγαλώματος μέσα από τη σύνδεση με τους άλλους και τις άλλες, μέσα από το αγκάλιασμα χωρίς κριτική, μέσα από τη συνειδητή και ελεύθερη παρουσία χωρίς πίεση, χωρίς καταναγκασμό, χωρίς πρέπει..
Ήταν ένας χρόνος χωρίς αριθμό, ένας χρόνος αμέτρητος όπως τα αστέρια που είδαμε κάτω από τον νυχτερινό αυγουστιάτικο ουρανό. Ο χρόνος αυτός ήταν ένας χρόνος βαθύς που συνδεθήκαμε με την καρδιά μας, που ανοίξαμε κανάλια επικοινωνίας, που εμπλαιχτήκαμε, που γελάσαμε, που δακρύσαμε, που αφεθήκαμε, που τραγουδήσαμε χωρίς μουσικά όργανα, που χορέψαμε στις μουσικές μας, που δημιουργήσαμε το δικό μας ρυθμό, τον κοινό ρυθμό.
Ήταν ένας χρόνος που σηκώσαμε τα βάρη μας, που αντέξαμε ο ένας την άλλη, που σεβαστήκαμε, που δεχθήκαμε τα συναισθήματα, τη χαρά, τον ενθουσιασμό, τη λύπη, το θυμό, που είπαμε ιστορίες και παραμύθια, που συν-διδαχθήκαμε και βυθιστήκαμε στο όνειρο. Ήταν ένας χρόνος αληθινός με την έννοια της ειλικρίνειας και ένας χρόνος φανταστικός με την έννοια του ονείρου..
Και κάπως έτσι η αυτο-φροντίδα έδωσε τη θέση της στη συλλογική φροντίδα, το οργανωμένο πρόγραμμα τη θέση του στο αυθόρμητο, στο άκουσμα του σώματος και της επιθυμίας που μας οδηγεί εκεί που θέλουμε να είμαστε πραγματικά, τα ατομικά project έδωσαν τη θέση τους στη συλλογική συνδημιουργία και η ξεκούραση… πήγε περίπατο!
Ήταν ένας χρόνος που άξιζε!

——————————-

Για να αναφερθείτε στην ιστοσελίδα αυτή μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη βιβλιογραφική αναφορά: Οι συναντήσεις μας. (2025). Άγριες Παιδαγωγικές. Ανακτήθηκε: [ημερομηνία], https://www.wildpedagogies.gr/%ce%bf%ce%b9-%cf%83%cf%85%ce%bd%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%ae%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%ce%bc%ce%b1%cf%82/